Wat is een boa?

Uitleg

Een boa is de afkorting van buitengewoon opsporingsambtenaar.

Je mag jezelf pas boa noemen nadat je werkgever een akte van opsporingsbevoegdheid heeft aangevraagd, deze is verleend en je bent beëdigd. De strafbare feiten die je als boa mag opsporen staan in de domeinenlijst en hangen samen met je takenpakket.

Boa’s zijn actief in veel verschillende werkvelden, bijvoorbeeld bij:

• gemeenten;

• provincies;

• omgevingsdiensten;

• vervoersbedrijven;

• onderwijsinstellingen;

• natuurbeheerders;

• uitvoeringsorganisaties van de overheid.

Niet elke boa voert hetzelfde werk uit. Dat hangt af van het domein waarin hij of zij is aangesteld.

Wat moet je doen?

Je hoeft niets te doen. Dit artikel is bedoeld om je snel en duidelijk uit te leggen wat een boa is en wat je daarvan kunt verwachten.

Belangrijke aandachtspunten

• Bevoegdheden zijn domein- en functiegebonden. Een boa mag alleen optreden binnen de bevoegdheden die aan de functie zijn toegekend.

• Boa ≠ politie. De strafvorderlijke bevoegdheden kunnen overeenkomen met die van een algemeen opsporingsambtenaar. Het verschil zit vooral in de strafbare feiten, het werkgebied en het takenpakket waarvoor de boa bevoegd is.

Waar staat boa voor?

Boa staat voor buitengewoon opsporingsambtenaar.

Een buitengewoon opsporingsambtenaar is iemand die door de overheid is aangewezen om bepaalde strafbare feiten op te sporen en te handhaven. Daarbij hoort dat de bevoegdheden gekoppeld zijn aan je functie en domein.

Wat doet een boa?

Het werk van een boa draait om toezicht, handhaving en opsporing.

Een boa ziet erop toe dat wet- en regelgeving wordt nageleefd. Dat betekent niet alleen handhaven als er regels worden overtreden. Boa’s proberen ook overtredingen te voorkomen, door zichtbaar aanwezig te zijn, inwoners aan te spreken en waar mogelijk te de-escaleren.

Afhankelijk van de functie kunnen taken bestaan uit:

• toezicht houden in de openbare ruimte;

• controleren van vergunningen;

• inwoners aanspreken op ongewenst gedrag;

• bevindingen onderzoeken en vastleggen binnen het eigen werkterrein;

• processen-verbaal opmaken;

• processen-verbaal opmaken;

• verdachten op heterdaad aanhouden en direct overdragen voor verdere afhandeling;

• samenwerken met politie, gemeenten en andere ketenpartners.

Welke bevoegdheden heeft een boa?

Boa’s beschikken over wettelijke opsporingsbevoegdheden. Welke bevoegdheden precies gelden, hangt af van het domein en de strafbare feiten en wetsartikelen waarvoor de boa bevoegd is.

Voorbeelden van bevoegdheden die kunnen voorkomen zijn:

• de identiteit van personen vaststellen;

• processen-verbaal opmaken;

• processen-verbaal opmaken;

• verdachten aanhouden;

• strafbare feiten opsporen die binnen het eigen werkterrein vallen;

• onderzoek doen naar strafbare feiten binnen het eigen werkterrein.

Boa’s mogen uitsluitend optreden binnen de bevoegdheden die aan hun functie zijn toegekend. Daardoor kunnen boa’s niet alle strafbare feiten behandelen zoals politieagenten dat kunnen.

De zes boa-domeinen

Boa’s zijn verdeeld over zes domeinen. Zo is duidelijk afgebakend welke werkzaamheden bij welke rollen horen.

Domein I – Openbare ruimte

Boa’s in dit domein zijn vaak werkzaam voor gemeenten. Ze houden toezicht op de openbare ruimte en leefbaarheid. De handhaving van de openbare orde is een politietaak.

Voorbeelden:

• parkeeroverlast;

• afvaldumpingen;

• overlast in de openbare ruimte;

• evenementen;

• toezicht in winkelgebieden.

Domein II – Milieu, welzijn en infrastructuur

Boa’s binnen dit domein houden toezicht op wet- en regelgeving rondom natuur, milieu, dierenwelzijn en infrastructuur.

Voorbeelden:

• toezicht in natuurgebieden;

• milieucontroles;

• toezicht op visserij en jacht;

• controle op milieuwetgeving.

Domein III – Onderwijs

Deze boa’s houden zich bezig met wet- en regelgeving binnen het onderwijs.

Voorbeelden:

• toezicht op de Leerplichtwet;

• onderzoeken van schoolverzuim;

• samenwerking met scholen en gemeenten.

Domein IV – Openbaar vervoer

Boa’s in het openbaar vervoer zorgen voor veiligheid in onder andere treinen, metro’s, trams en stations.

Voorbeelden van werkzaamheden:

• toezicht houden;

• controleren van vervoersbewijzen;

• optreden bij overlast;

• ondersteunen bij incidenten.

Domein V – Werk, inkomen en zorg

Boa’s binnen dit domein controleren de naleving van wet- en regelgeving op het gebied van sociale zekerheid en zorg.

Voorbeelden:

• onderzoek naar uitkeringsfraude;

• toezicht binnen de Participatiewet;

• handhaving van sociale wetgeving.

Domein VI – Generieke opsporing

Dit domein bestaat uit boa’s met specialistische opsporingstaken binnen verschillende overheidsorganisaties. Voorbeelden zijn boa’s bij de arrestantenzorg van de politie, de Douane, de rechtbankpolitie en de Dienst Justitiële Inrichtingen.

Waar werkt een boa?

Boa’s zijn werkzaam bij veel verschillende organisaties. Denk bijvoorbeeld aan:

• gemeenten;

• provincies;

• vervoersbedrijven;

• natuurorganisaties;

• omgevingsdiensten;

• onderwijsinstellingen;

• uitvoeringsorganisaties van de overheid.

Door het verschil in organisatie verschilt ook de werkomgeving. Sommige boa’s werken vooral buiten op straat. Anderen voeren vooral onderzoeken uit of doen administratieve controles.

Het verschil tussen een boa en een politieagent

Boa’s en politieagenten werken regelmatig samen. Maar hun taken en bevoegdheden zijn niet hetzelfde.

Boa’s nemen dus geen politietaken over, maar vullen de politie aan door toezicht en handhaving uit te voeren binnen hun eigen vakgebied.

Welke eigenschappen heeft een goede boa?

Een boa staat dagelijks in contact met inwoners, collega's en andere organisaties. Daarom zijn sociale vaardigheden minstens zo belangrijk als kennis van wet- en regelgeving.

Belangrijke eigenschappen zijn:

• communicatief sterk;

• stressbestendig;

• besluitvaardig;

• integer;

• oplettend en zorgvuldig in het vastleggen van waarnemingen;

• professioneel;

• zelfstandig;

• oplossingsgericht.

Daarnaast is het belangrijk dat een boa rustig blijft in lastige situaties en zorgvuldig omgaat met de bevoegdheden die hij of zij heeft.

Hoe word je boa?

Wie boa wil worden, volgt eerst een basisopleiding en legt vervolgens een landelijk examen af. Na het behalen van het getuigschrift kan iemand worden beëdigd als buitengewoon opsporingsambtenaar.

Afhankelijk van het domein kunnen aanvullende opleidingseisen of specialisaties gelden.

Hoe blijft een boa bevoegd?

Een boa blijft niet automatisch bevoegd. Om de vakbekwaamheid op peil te houden, zijn er eisen voor permanente her- en bijscholing.

Afhankelijk van het domein moeten boa’s periodiek opleidingen en toetsen volgen.

Voor boa’s die geweldsbevoegd zijn, gelden aanvullende eisen via de Regeling Toetsing Geweldsbeheersing Boa (RTGB). Eventuele geweldsmiddelen kunnen onderdeel zijn van die bevoegdheid.