Uitleg
Een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) heeft een wettelijke opsporingsbevoegdheid binnen een specifiek werkgebied. Boa’s houden toezicht op naleving van wet- en regelgeving, spreken mensen aan op gedrag en treden op wanneer dat nodig is.
Je kunt bijvoorbeeld werken bij een gemeente, vervoersbedrijf, natuurorganisatie, onderwijsinstelling, omgevingsdienst, de Douane of de Dienst Justitiële Inrichtingen.
Welke eigenschappen en vaardigheden passen bij een boa?
Het werk vraagt meer dan kennis van wet- en regelgeving. Je staat dagelijks in contact met inwoners, collega’s en ketenpartners. Zo kun je het ene moment iemand uitleg geven over een regel en kort daarna moeten optreden bij een geconstateerde overtreding.
Een boa beschikt onder andere over:
goede communicatieve vaardigheden;
een professionele en integere houding;
besluitvaardigheid;
stressbestendigheid;
verantwoordelijkheidsgevoel;
inlevingsvermogen;
het vermogen om conflicten te voorkomen of te de-escaleren;
oplettendheid en het vermogen om waarnemingen feitelijk vast te leggen.
Welke opleiding heb je nodig?
Iedere boa start met een basisopleiding. Tijdens deze opleiding leer je juridische kennis en praktische vaardigheden die nodig zijn om als boa te kunnen werken.
De basisopleiding bereidt je voor op het landelijke examen en op de dagelijkse praktijk van toezicht en handhaving. Tijdens de opleiding komen onder meer aan bod:
het Nederlandse recht;
staatsinrichting;
de rechterlijke macht;
materieel strafrecht;
formeel strafrecht;
de rol en bevoegdheden van de boa;
de taak en organisatie van de politie;
gespreks- en benaderingstechnieken;
omgaan met agressie en conflicten;
het opmaken van processen-verbaal.
Wat moet je doen?
1. Volg een basisopleiding voor boa. 2. Leg na afloop het landelijke boa-examen af. 3. Ontvang het getuigschrift buitengewoon opsporingsambtenaar. 4. Zoek een boa-werkgever die de akte van opsporingsbevoegdheid kan aanvragen. Na verlening van de akte volgt de formele beëdiging. Pas daarna mag je jezelf boa noemen.
Belangrijke aandachtspunten
Hoe ziet de basisopleiding eruit?
De basisopleiding bestaat uit twee onderdelen:
Rechtskennis: je doet kennis op van de wet- en regelgeving waarmee een boa dagelijks werkt.
Gespreks- en benaderingstechnieken: je leert (praktisch) professioneel communiceren, de-escalerend optreden en zorgvuldig rapporteren.
Hoe werkt het landelijke boa-examen?
Na de opleiding leg je het examen af bij de Exameninstelling Toezicht en Handhaving (ExTH).
Het examen bestaat uit:
een theorie-examen;
een praktijkexamen.
Na het succesvol afronden van beide examens ontvang je het Getuigschrift Buitengewoon Opsporingsambtenaar.
Ben je na het examen direct boa?
Nee. Met alleen het getuigschrift ben je nog niet automatisch boa. Je volgt daarna de formele beëdiging en kunt worden aangesteld als buitengewoon opsporingsambtenaar.
Je opsporingsbevoegdheid hangt samen met:
het domein waarin je werkzaam bent;
de organisatie waarvoor je werkt;
de wettelijke bevoegdheden die daarbij horen.
In welk domein kun je werken?
Boa’s zijn verdeeld over zes domeinen:
Domein I – Openbare ruimte
Domein II – Milieu, welzijn en infrastructuur
Domein III – Onderwijs
Domein IV – Openbaar vervoer
Domein V – Werk, inkomen en zorg
Domein VI – Generieke opsporing
Kun je zonder ervaring boa worden?
Ja. Voor veel functies is werkervaring geen vereiste. Belangrijk is dat je beschikt over het juiste werk- en denkniveau, gemotiveerd bent en de basisopleiding succesvol afrondt.
Werkgevers kijken daarnaast vaak naar persoonlijke eigenschappen zoals betrouwbaarheid, communicatieve vaardigheden, zelfstandigheid, stressbestendigheid en verantwoordelijkheidsgevoel.
Kun je vanuit een ander beroep overstappen?
Ja. Veel boa’s hebben eerder gewerkt in een andere functie, bijvoorbeeld in beveiliging, defensie, dienstverlening, toezicht, horeca, onderwijs, zorg of klantenservice. Ook zonder ervaring in toezicht of handhaving is een overstap mogelijk als je voldoet aan de functie-eisen en de vereiste opleiding afrondt. Wie een erkend mbo-diploma wil behalen kan ook kiezen voor MBO 3 Handhaving, Toezicht & Veiligheid. MBO 4 LTAP is vooral een vervolgstap voor professionals die willen doorgroeien naar coördinerende of leidinggevende taken.
Hoe blijf je bevoegd als boa?
Na je beëdiging begint de volgende stap: je moet je kennis en vaardigheden actueel houden om bevoegd te blijven. Daarom gelden eisen voor Permanente Her- en Bijscholing (PHB).
Afhankelijk van het domein volg je hiervoor verschillende modules.
Voor boa’s die geweldsbevoegd zijn, gelden daarnaast eisen van de Regeling Toetsing Geweldsbeheersing Boa (RTGB).
FAQ
Veelgestelde vragen
Heb je een diploma nodig om boa te worden?
Voor de basisopleiding wordt doorgaans een mbo-werk- en denkniveau verwacht. Werkgevers kunnen aanvullende eisen stellen, afhankelijk van de functie.
Kan ik boa worden zonder ervaring?
Ja. Veel boa’s starten zonder eerdere ervaring in toezicht of handhaving en leren het vak via de basisopleiding en praktijkervaring.
Moet iedere boa dezelfde opleiding volgen?
Iedere boa begint met een basisopleiding. Afhankelijk van het domein of de functie kunnen aanvullende opleidingen of specialisaties nodig zijn.
Hoe lang duurt de opleiding?
Dat verschilt per opleider en opleidingsvorm. Sommige opleidingen zijn klassikaal, andere combineren zelfstudie met praktijkdagen.
Is het examen landelijk?
Ja. Het examen wordt landelijk afgenomen door de Exameninstelling Toezicht en Handhaving (ExTH).
Ben ik na het behalen van het examen direct boa?
Nee. Na het behalen van het getuigschrift volgt de formele beëdiging en aanstelling als buitengewoon opsporingsambtenaar.
Kan ik later in een ander domein gaan werken?
Ja, maar afhankelijk van het nieuwe domein kunnen aanvullende opleidingseisen of specifieke modules gelden.
Moet ik na mijn opleiding blijven leren?
Ja. Welke eisen gelden hangt af van het domein en de functie. Voor domein I, II en III geldt een PHB-cyclus; ExTH publiceert daarnaast een afzonderlijk programma voor domein IV. Voor geweldsbevoegde functies kunnen aanvullende RTGB-eisen gelden.